stichting cognitief talent
Uitdagen van Intellectueel Talent
Opinies, ideeën, voorstellen. Hoe het ook kan
1. Wat is eigenlijk intelligentie? Juryvoorzitter van de Toptoets 2008 Jaap Goudsmit stelde in zijn speech onder meer dat je succes met je intelligentie hebt, als je niet alleen steeds minder dom wordt, maar vooral minder dom doet. Zie 'Speech Jaap Goudsmit'.
2. Hoe speciaal zijn slimme leerlingen? Hoe richt je het onderwijs voor hen in? Zie de samenvatting van een workshop die Theo Capel gaf aan leraren van een groot Haags schoolbestuur onder de titel ' Hoe moet het toch met slimme leerlingen?'.
3. PABO-studenten moeten in hun 1e jaar een rekentoets afleggen en een voldoende halen om de opleiding te kunnen blijven volgen. Ook een verplichte taaltoets zit er aan te komen. De resultaten van de rekentoets waren verbijsterend slecht. In de Volkskrant maakte columniste Aleid Truijens (jurylid van de Toptoets in 2001) zich hierover druk. Zie haar artikel, getiteld: 'Hoeveel centimeters gaan er in 4,6 meter?'
4. Kinderen leren veel te weinig op de basisschool, is de stelling van Paul van Dam, bestuurslid van de Stichting Cognitief Talent en jarenlang een van de directieleden van het CITO. Zoals hij zegt, lijkt, a fgaande op de niet aflatende stroom artikelen in kranten en tijdschriften, de bezorgdheid over de kwaliteit van ons onderwijs hand over hand toe te nemen. Daarbij blijft het basisonderwijs meestal buiten schot. Ten onrechte. Onderzoek toont ondubbelzinnig aan dat de leeropbrengst onder de maat is. Kinderen vinden het fijn op school, maar leren veel te weinig. De oorzaak? Scholen moeten van alles. Maar, zoals Paul van Dam zegt, ze moeten eerst en vooral onderwijsinstellingen zijn waar kinderen daadwerkelijk leren wat echt de moeite waard is om te leren. Lees zijn analyse.
5. Hoe kan de basisschool ook nuttig zijn voor de leerling met cognitief talent, of in ieder geval nuttiger? Zoek de samenwerking met de universiteiten, zegt Theo Capel. Maak de zaken niet ingewikkelder, maar juist simpeler. Lees zijn voorstel.
6. Je kunt iets aanleren, afleren, bijleren, verleren, (de hond bijvoorbeeld) een nieuw kunstje leren. Maar kun je ook Nieuw Leren? Is Nieuw Leren iets anders dan leren zoals we dat gewend zijn? En is het wel Nieuw? En gaat het wel om Leren? Jo Nelissen, medewerker van het Freudenthal Instituut van de Universiteit Utrecht (expertisecentrum voor reken-wiskundeonderwijs) heeft zo zijn bedenkingen. Lees zijn anatomie van het nieuwe leren. Of is het een autopsie?
7. Katharina Kouwenhoven, verbonden aan de opleiding Psychologie van de UvA, promoveerde indertijd op een onderzoek naar het voorspellen van studiesucces van psychologiestudenten. Helpt het als je al op jeugdige leeftijd laat zien dat je goed kunt leren? Inspanning en discipline geven meer de doorslag. Weten betekent zweten, halen we nog maar eens als motto aan. Lees haar uiteenzetting.
8. Wat leren scholieren eigenlijk in het zgn. Studiehuis? En helpt het om werkstukken te maken? Beatrijs Ritsema gelooft er niet in. Zie haar artikel 'Werk je stuk'.
Iedereen die maar een beetje zicht heeft op hoe scholieren te werk gaan, had kunnen voorspellen dat het niks wordt, stelt ze.
Toptoetsers over het onderwijs|
Voor de DVD 'Mag het ietsje meer zijn?' vroegen we zes Toptoetsers om hun kijk op het onderwijs. Beviel het ze op de basisschool? Hoe ging en gaat het in het voortgezet onderwijs? En hoe is het op de universiteit?
Twee Toptoetsers uit klas 2, twee uit klas 4 en twee 1ejaars studenten geven hun mening. Met name op de basisschool sloeg de verveling toe en was er soms meer sprake van bezighouden dan van onderwijzen. Dat zou toch anders moeten. Talent moet je stimuleren en niet (laten) verspillen.
De DVD is te bestellen door overmaking van € 4,60 op bankrekening 60.30.58.248 t.n.v. Stichting Cognitief Talent, Delft. Geef duidelijk aan naar welk adres de DVD moet worden verzonden.
Symposium Uitdagen van Intellectueel Talent
Op donderdagmiddag 3 maart 2005 organiseerden we het symposium 'Uitdagen van Intellectueel Talent'. Hoofdvraag was hoe de basisschool en het vwo/gymnasium beter kunnen inspelen op leerlingen met intellectueel talent. Daarbij was ook de vraag wat beide schooltypes voor elkaar kunnen doen en hoe de universiteiten een helpende hand kunnen bieden hierbij. Hiernaast ziet u wie de dagvoorzitter en de sprekers waren. Ze voerden ook ieder een motto voor het symposium zoals u kunt zien.
De discussie over het uitdagen van talent dient te worden voortgezet. Dat begint met het nog eens weergeven van de standpunten van de inleiders op deze website. Lees om te beginnen de visie van Paul van Dam, de dagvoorzitter en tevens bestuurslid van de Stichting Cognitief Talent. Een belangrijke vraag blijft vooral hoe de basisschool beter toegerust kan worden voor de leerlingen met intellectuele beloftes.
De stichting heeft haar standpunten hoe je intellectueel talent zou moeten stimuleren ook in een nota vastgelegd onder de titel 'De ontplooiing van Intellectueel Talent, de weg van doptalent naar toptalent'. Zie het plaatje van de voorkant hieronder. Door erop te klikken haalt u de nota naar u toe als pdf-bestand.
Aanbod Universiteiten
Elke universiteit in ons land organiseert activiteiten voor vwo-leerlingen. Vaak zijn die bedoeld voor alle leerlingen van het vwo, meestal beperkt tot die in de bovenbouw. Deels zijn het ook programma's die zich specifiek richten op de betere leerlingen die beloftes en talent tonen in een bepaald (wetenschappelijk) domein. Voor Toptoetsers kunnen dit zeer aanlokkelijke zaken zijn.
De universiteiten werken samen in een vereniging, de VSNU, die jaarlijks een overzicht publiceert van de aansluitingsactiviteiten van de universiteiten.
Aan enkele van de 13 universiteiten (de Open Universiteit even niet meegerekend) hebben we nog eens nader gevraagd welke programma-onderdelen van deze universiteiten speciaal voor Toptoetsers interessant zijn. Dat overzicht kun je hier meteen aanklikken. Zie het aanbod van de Radboud Universiteit Nijmegen, van de Universiteit van Tilburg, van de Universiteit Leiden en van de Universiteit Twente. We proberen uiteraard dit aanbod zo veel mogelijk actueel te houden, maar daarvoor zijn we afhankelijk van de betrokken universiteiten. Kijk dus goed of het aanbod geldig is.
Sprekers Symposium

Frank van der Schoot: 'Voorwaarde voor een kenniseconomie is ambitie in het leren en onderwijzen; die ambitie ook neer te leggen in de kerndoelen voor het basisonderwijs.'

Marten Elkerbout: 'Iedere leerling heeft recht op maximale ontplooiing; de school moet die ontplooiing mogelijk maken en uitlokken.'

Ad van Hout: 'Leert talent op school niet écht om aan te pakken, dan krijgt het op de universiteit daarvoor de rekening gepresenteerd met niet sporende resultaten.'

Jan Nijhuis: 'Cognitief Talent floreert in een omgeving met gezond verstand.'

Jan Kijne: 'Talentvolle vwo-leerlingen moeten zo snel als mogelijk kennis maken met het academische bedrijf.'

